راهنمای کامل روانشناسی درمان طرحواره شکست

[fusion_builder_container background_parallax=”none” enable_mobile=”no” parallax_speed=”0.3″ background_repeat=”no-repeat” background_position=”left top” video_aspect_ratio=”16:9″ video_mute=”yes” video_loop=”yes” fade=”no” border_style=”solid” padding_top=”100″ padding_bottom=”75″ hundred_percent=”no” equal_height_columns=”no” hide_on_mobile=”no” type=”legacy” border_sizes_top=”0px” border_sizes_bottom=”0px” border_sizes_left=”0px” border_sizes_right=”0px”][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”2_3″ layout=”2_3″ last=”false” spacing=”yes” center_content=”no” hide_on_mobile=”no” background_color=”#ffffff” background_repeat=”no-repeat” background_position=”left top” hover_type=”none” border_position=”all” border_color=”#dddddd” border_style=”solid” padding_top=”0″ padding_right=”40px” padding_bottom=”0″ padding_left=”40px” animation_type=”0″ animation_direction=”down” animation_speed=”0.1″ border_sizes_top=”0px” border_sizes_bottom=”0px” border_sizes_left=”0px” border_sizes_right=”0px” first=”true” spacing_right=”2.6666666666666665%” min_height=”” link=””][fusion_text columns=”” column_min_width=”” column_spacing=”” rule_style=”” rule_size=”” rule_color=”” hue=”” saturation=”” lightness=”” alpha=”” user_select=”” awb-switch-editor-focus=”” content_alignment_medium=”” content_alignment_small=”” content_alignment=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” sticky_display=”normal,sticky” class=”” id=”” width_medium=”” width_small=”” width=”” min_width_medium=”” min_width_small=”” min_width=”” max_width_medium=”” max_width_small=”” max_width=”” margin_top=”” margin_right=”” margin_bottom=”” margin_left=”” fusion_font_family_text_font=”” fusion_font_variant_text_font=”” font_size=”” line_height=”” letter_spacing=”” text_transform=”” text_color=”” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_color=”” animation_speed=”0.3″ animation_delay=”0″ animation_offset=”” logics=””]

طرحواره شکست چیست؟ وقتی خودت را همیشه بازنده می‌بینی

گاهی در طول زندگی ممکن است حس کنیم از مسیر اصلی جا مانده‌ایم یا آن‌طور که باید، پیش نرفته‌ایم. آیا تابه‌حال برایتان پیش آمده است که با خود فکر کنید موفق نیستید یا از دیگران عقب‌ مانده‌اید؟ این حس می‌تواند ریشه در افکار درونی، فشارهای بیرونی یا تجربه‌های تلخ گذشته داشته باشد.

ممکن است در مقطعی از تحصیل، شغل یا روابط شخصی احساس کنید به‌اندازه کافی خوب نبوده‌اید یا توانایی رسیدن به اهدافی خاص را نداشته‌اید. این احساسات که برای بسیاری از افراد آشنا هستند، اغلب از ذهن درگیر و پرتنش ناشی می‌شوند؛ ذهنی که وقتی آرام می‌گیرد، این نگرانی‌ها هم رنگ می‌بازند؛ اما برای برخی، این حس شکست به‌صورت ماندگار باقی می‌ماند و بر تمامی ابعاد زندگی سایه می‌اندازد. حتی مسائل جزئی هم برای این افراد یادآور ناکامی‌اند و باعث بروز واکنش‌های ناامیدانه می‌شوند.

در ادامه این مطلب از سایت کلینیک روانشناسی پیروزی، به بررسی مفهومی به نام «طرحواره شکست» می‌پردازیم؛ الگویی ذهنی که می‌تواند ریشه بسیاری از احساسات منفی و رفتارهای خودتخریب‌گرانه باشد. اگر می‌خواهید با طرحواره شکست آشنا شوید و راه‌های شناسایی آن را بدانید، خواندن ادامه مقاله را از دست ندهید.

[/fusion_text][fusion_text columns=”” column_min_width=”” column_spacing=”” rule_style=”” rule_size=”” rule_color=”” hue=”” saturation=”” lightness=”” alpha=”” user_select=”” awb-switch-editor-focus=”” content_alignment_medium=”” content_alignment_small=”” content_alignment=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” sticky_display=”normal,sticky” class=”” id=”” width_medium=”” width_small=”” width=”” min_width_medium=”” min_width_small=”” min_width=”” max_width_medium=”” max_width_small=”” max_width=”” margin_top=”” margin_right=”” margin_bottom=”” margin_left=”” fusion_font_family_text_font=”” fusion_font_variant_text_font=”” font_size=”” line_height=”” letter_spacing=”” text_transform=”” text_color=”” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_color=”” animation_speed=”0.3″ animation_delay=”0″ animation_offset=”” logics=””]

طرحواره شکست چیست؟

برخی افراد همیشه از انجام کارهای جدید یا دنبال کردن اهدافشان طفره می‌روند؛ نه به‌دلیل ناتوانی، بلکه به این خاطر که در عمق وجودشان باور دارند شکست خواهند خورد. این باور ریشه‌دار، چیزی است که در روانشناسی از آن به‌عنوان طرحواره شکست یاد می‌شود؛ الگویی ذهنی که فرد را متقاعد می‌کند هر تلاشی بی‌نتیجه و شکست، حتمی است.

طرحواره شکست معمولاً در سال‌های نخست زندگی شکل می‌گیرد. کودک در دوران رشد، نیاز دارد آزادانه تجربه کند، زمین بخورد، بلند شود و حمایت والدین را در این مسیر احساس کند؛ اما اگر والدین با کوچک‌ترین اشتباهی کودک را سرزنش کنند یا از او انتظارات غیرواقع‌بینانه داشته باشند، کودک به‌مرور به این نتیجه می‌رسد که هر اشتباهی به‌معنی نالایق بودن است. در نتیجه، به‌جای مواجهه با چالش‌ها، از آن‌ها عقب‌نشینی می‌کند.

طرحواره شکست در بزرگسالی می‌تواند مانع پیشرفت تحصیلی، شغلی و حتی روابط بین‌فردی شود. فردی که درگیر طرحواره شکست است، ممکن است فرصت‌های بزرگ زندگی‌اش را به‌دلیل ترس از ناکامی از دست بدهد. درمان و اصلاح این باور مخرب، گام مهمی در جهت بازسازی اعتمادبه‌نفس و رشد فردی است.

نشانه‌ها و ویژگی‌های افراد گرفتار طرحواره شکست

افرادی که دچار طرحواره شکست هستند، معمولاً تصویری منفی از خود دارند و رفتارهایشان بر پایه اجتناب از شکست شکل می‌گیرد. آن‌ها تلاش می‌کنند در موقعیت‌هایی که ممکن است توانایی‌هایشان ارزیابی شود، حضور نداشته باشند یا کارهایشان را به تعویق بیندازند. گاهی هم سعی می‌کنند با نشان دادن برتری‌های ظاهری نسبت به دیگران، خلأ درونی ناشی از ترس شکست را پنهان کنند. در این افراد معمولاً احساس شرم، کاهش عزت‌نفس، اضطراب و افسردگی دیده می‌شود. در ادامه، مهم‌ترین علائم طرحواره شکست را بررسی می‌کنیم:

• احساس ناتوانی پایدار: حتی با وجود موفقیت‌های ملموس، همچنان باور دارند که شکست خورده‌اند.
• مقایسه مداوم با دیگران: دائم خود را با دیگران مقایسه می‌کنند و اغلب نتیجه می‌گیرند که از دیگران ضعیف‌تر هستند.
• کاهش اعتمادبه‌نفس: سرزنش‌های مکرر خود و انتقادهای درونی باعث پایین آمدن خودباوری می‌شود.
• کمبود انگیزه: باور دارند تلاش‌هایشان بی‌فایده است؛ به همین دلیل، انرژی و علاقه‌ای برای ادامه راه ندارند.
• ترس از مواجهه با چالش: از ورود به موقعیت‌هایی که احتمال ارزیابی عملکردشان وجود دارد، اجتناب می‌کنند.
• ترس از شروع و یادگیری: به‌خاطر وحشت از ناکامی، از یادگیری مهارت‌های جدید یا پیشرفت شغلی خودداری می‌کنند.
• خودسرزنشی شدید: دستاوردهایشان را کوچک می‌شمارند و شکست‌ها را بهانه‌ای برای سرزنش خود می‌کنند.
• ناامیدی مزمن: به‌طور مداوم انتظار شکست و نتایج منفی را دارند و نسبت به آینده دیدی تاریک دارند.
• کم‌ارزش شمردن توانایی‌ها: مهارت‌ها و قابلیت‌های خود را دست‌کم گرفته و از به‌نمایش گذاشتن آن‌ها پرهیز می‌کنند.
• مشکل در تصمیم‌گیری: در انتخاب‌های مهم زندگی تردید دارند و مسئولیت‌های جدید را نمی‌پذیرند.
• ترس از نشان دادن توانایی‌ها: از بروز جاه‌طلبی و ارائه مهارت‌های خود خودداری می‌کنند.
• تعلل و به تعویق انداختن کارها: کارهای مهم را عقب می‌اندازند که این باعث تقویت حس شکست و ناکامی می‌شود.
• ناپایداری در مسیر شغلی یا تحصیلی: مدام رشته یا شغل خود را تغییر می‌دهند و به ثبات نمی‌رسند.
• تمایل به انزوا: ترجیح می‌دهند به‌تنهایی فعالیت کنند تا کسی شاهد شکست احتمالی‌شان نباشد.

ریشه‌های شکل‌گیری طرحواره شکست

پدر و مادر این افراد معمولاً از عملکرد فرزندشان در زمینه‌های مختلف مانند درس، ورزش و سایر فعالیت‌ها راضی نیستند و به‌شکل مکرر او را سرزنش می‌کنند. آن‌ها با استفاده از کلمات تحقیرآمیزی مثل «بی‌عرضه» فرزندشان را تحت فشار قرار می‌دهند که این موضوع باعث شکل‌گیری حس شرم و ناکافی بودن در فرد می‌شود.

گاهی والدین از نظر موفقیت در جایگاه بالایی قرار دارند و فرزند در مقایسه با آن‌ها احساس می‌کند هیچ‌گاه نمی‌تواند به سطحشان برسد؛ به همین دلیل، انگیزه خود را برای تلاش و پیشرفت از دست می‌دهد.

این افراد معمولاً در مدرسه یا ورزش ضعیف‌تر از دیگر هم‌سالان خود هستند و به‌خاطر مشکلاتی مانند ضعف در یادگیری، عدم تمرکز یا بی‌نظمی دچار احساس پایین بودن می‌شوند و برای اجتناب از سرزنش و تمسخر، تلاش کردن را کنار می‌گذارند.

در محیط خانواده، دائماً با خواهر و برادرهایشان مقایسه می‌شوند و به‌مرور زمان باور پیدا می‌کنند که هرگز نمی‌توانند مثل آن‌ها موفق باشند؛ پس به‌جای ادامه دادن، ترجیح می‌دهند دست از کوشش بردارند.

همچنین، این افراد احساس جداافتادگی از هم‌سالان خود در میان اطرافیان نزدیک دارند؛ زیرا از نظر تحصیلات و شرایط مالی نسبت به آن‌ها پایین‌تر هستند و این موضوع باعث می‌شود دچار حس تحقیر شوند. به‌علاوه، والدینشان نظم و قوانین کافی برای پرورش مسئولیت‌پذیری در آن‌ها وضع نکرده‌اند؛ در نتیجه، فرد نظم شخصی لازم برای درس خواندن را ندارد و با کوچک‌ترین شکست، انگیزه‌اش را از دست می‌دهد و دست از تلاش می‌کشد.

تأثیر طرحواره شکست در زندگی شخصی و روابط عاطفی افراد

افرادی که درگیر طرحواره شکست هستند، معمولاً از ورود به روابط عاطفی خودداری می‌کنند و ترجیح می‌دهند تنها زندگی کنند؛ زیرا احساس می‌کنند که لیاقت موفقیت و شادی در کنار دیگری را ندارند. با این حال، در مواردی که وارد رابطه می‌شوند، معمولاً شریک زندگی‌شان را از کسانی انتخاب می‌کنند که بسیار موفق و مطرح هستند. به این ترتیب، آن‌ها از طریق موفقیت شریکشان، احساس اعتبار و ارزشمندی پیدا می‌کنند و به‌نوعی شکست خود را پنهان می‌کنند.

از سوی دیگر، برخی افراد مبتلا به طرحواره شکست ممکن است شریک زندگی‌ای انتخاب کنند که از نظر موفقیت و جایگاه اجتماعی بسیار پایین‌تر از آن‌ها باشد تا بتوانند در رابطه، حس برتری و کنترل را تجربه کنند. این نوع روابط معمولاً پایدار نیستند و اغلب به‌دلیل ناسازگاری و عدم تعادل قدرت به جدایی می‌انجامند.

در کل، طرحواره شکست باعث می‌شود که افراد دچار مشکلات عمیق در برقراری روابط سالم و متعادل شوند و به‌دلیل ترس از ناکامی و احساس ناتوانی، یا از ارتباطات نزدیک اجتناب کنند یا در انتخاب شریک عاطفی دچار مشکلات جدی شوند که به کاهش کیفیت زندگی عاطفی و شخصی آنان منجر می‌شود.

راهکارهای درمان طرحواره شکست

برخی روش‌های مؤثر برای مقابله و درمان طرحواره شکست شامل موارد زیر هستند:

• بازنگری شناختی: شناسایی باورهای نادرست و جایگزینی آن‌ها با افکار مثبت و منطقی.
• توقف افکار منفی: تمریناتی برای کنترل و قطع جریان افکار مخرب و جایگزینی آن‌ها با ذهنیت‌های سازنده.
• گام‌های کوچک موفقیت: تعیین اهداف کوچک و قابل‌تحقق برای ایجاد حس پیشرفت و اعتمادبه‌نفس.
• ثبت موفقیت‌ها: یادداشت و مرور دستاوردهای قبلی برای تقویت باور به توانایی‌ها.
• تصویرسازی موفقیت: تجسم ذهنی موفقیت در موقعیت‌های مختلف برای افزایش انگیزه.
• پذیرش شکست: آموزش اینکه شکست، جزئی از مسیر رشد است و نشانه پایان راه نیست.
• پردازش هیجانی: کمک به مدیریت احساسات منفی از طریق روش‌هایی مانند مدیتیشن و درمان هیجانی.
• بازنویسی داستان زندگی: تمرکز بر موفقیت‌ها و تجارب مثبت به‌جای شکست‌ها در روایت شخصی.
• حمایت اجتماعی: بهره‌گیری از دوستان و خانواده برای کاهش احساس تنهایی و تقویت امید.
• آموزش مهارت‌های مقابله‌ای: یادگیری روش‌های مدیریت استرس، حل مسئله و زمان‌بندی مؤثر.

سخن آخر

طرحواره شکست، سد بزرگی است که راه موفقیت را برای شما می‌بندد. صدای ناامیدکننده‌ای که مدام در ذهنتان تکرار می‌شود و به شما می‌گوید شکست خورده‌اید، می‌تواند هر کسی را از ادامه مسیر بازدارد. کسی که همواره حس ناکامی را تجربه می‌کند، نمی‌تواند به‌سوی موفقیت قدم بردارد؛ زیرا اولین واکنش او تسلیم شدن، عقب‌نشینی و کنار کشیدن از تلاش است.

برای تغییر این الگوی ذهنی، باید مغزتان را وادار کنید تا عادات قدیمی‌اش را کنار بگذارد. این فرایند در ابتدا دشوار به‌نظر می‌رسد؛ چون طرحواره شکست به‌گونه‌ای در زندگی شما ریشه دوانده که باعث می‌شود دائماً خود را در شرایطی ببینید که شکستتان را تأیید می‌کند؛ اما با پشتکار و تمرین مداوم، می‌توانید این طرحواره را از بین ببرید و جایگزین آن، الگوهای فکری مثبت‌تر و سازنده‌تری بسازید. این تغییر نه تنها مانع پیشرفت شما نخواهد بود، بلکه موجب تسریع رشد شخصی‌تان خواهد شد.

برای عبور از این موانع و درمان کامل طرحواره شکست، کلینیک پیروزی آماده همراهی و حمایت شماست تا با روش‌های تخصصی، مسیر موفقیت را هموارتر سازد.

[/fusion_text][fusion_tagline_box content_alignment=”left” link=”” button=”” linktarget=”_self” modal=”” button_size=”” button_type=”” buttoncolor=”default” title=”2K/YsduM2KfZgdiqINmG2YjYqNiqOg==” description=”PGI+2KzZh9iqINiv2LHbjNin2YHYqiDZhdi02KfZiNix2Ycg2YHYsdiv24wg2KfYsiDZhdiq2K7Ytdi124zZhiDZiCDZhdi02KfZiNix24zZhiDaqdmE24zZhtuM2qkg2b7bjNix2YjYstuMINqp2KfZgduM4oCM2LPYqiDYqNinINi02YXYp9ix2YfigIzZh9in24wg2LLbjNixINiq2YXYp9izINio2q/bjNix24zYrzo8L2I+” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” class=”” id=”” fusion_font_family_title_font=”” fusion_font_variant_title_font=”” title_font_size=”” title_line_height=”” title_letter_spacing=”” title_text_transform=”” title_color=”#000000″ hue=”” saturation=”” lightness=”” alpha=”” description_font_size=”” content_font_size=”” backgroundcolor=”” shadow=”no” shadowopacity=”0.7″ border=”1″ bordercolor=”” highlightposition=”left” button_border_radius_top_left=”” button_border_radius_top_right=”” button_border_radius_bottom_right=”” button_border_radius_bottom_left=”” padding_top=”” padding_right=”” padding_bottom=”” padding_left=”” margin_top=”” margin_bottom=”” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_color=”” animation_speed=”0.3″ animation_delay=”0″ animation_offset=””]

[/fusion_tagline_box][/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_3″ layout=”1_3″ last=”true” spacing=”yes” center_content=”no” hide_on_mobile=”no” background_color=”#ffffff” background_repeat=”no-repeat” background_position=”left top” hover_type=”none” border_position=”all” border_color=”#dddddd” border_style=”solid” padding_top=”0″ padding_right=”30px” padding_bottom=”0″ padding_left=”30px” animation_type=”0″ animation_direction=”down” animation_speed=”0.1″ border_sizes_top=”0px” border_sizes_bottom=”0px” border_sizes_left=”0px” border_sizes_right=”0px” first=”false” spacing_left=”1.3333333333333333%” min_height=”” link=””][fusion_widget type=”WP_Widget_Search” margin_top=”” margin_right=”” margin_bottom=”” margin_left=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” fusion_display_title=”yes” fusion_border_size=”0″ fusion_border_style=”solid” /][fusion_separator style_type=”none” top_margin=”50″ alignment=”center” /][fusion_text]

ساعات کار

[/fusion_text][fusion_separator style_type=”single solid” top_margin=”0″ bottom_margin=”30″ sep_color=”#3bafbf” border_size=”2px” width=”100%” alignment=”center” /][fusion_text]

[/fusion_text][fusion_separator style_type=”none” top_margin=”20″ alignment=”center” /][fusion_text]

تماس:۰۲۱-۷۷۴۳۱۶۴۹

[/fusion_text][fusion_separator style_type=”none” top_margin=”50″ alignment=”center” /][fusion_text]

آخرین مطالب

[/fusion_text][fusion_separator style_type=”single solid” top_margin=”0″ bottom_margin=”30″ sep_color=”#3bafbf” border_size=”2px” width=”100%” alignment=”center” /][fusion_recent_posts layout=”default” picture_size=”fixed” hover_type=”none” columns=”1″ number_posts=”2″ offset=”0″ pull_by=”category” thumbnail=”yes” title=”yes” title_size=”4″ meta=”yes” meta_author=”no” meta_categories=”no” meta_date=”yes” meta_comments=”yes” meta_tags=”no” excerpt=”yes” excerpt_length=”35″ strip_html=”yes” scrolling=”no” animation_direction=”left” animation_speed=”0.3″ animation_delay=”0″ hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” /][fusion_views_counter views_displayed=”today_views” layout=”floated” labels=”before” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” alignment_floated=”flex-start” alignment_stacked=”flex-start” box_shadow=”no” box_shadow_blur=”0″ box_shadow_spread=”0″ animation_direction=”left” animation_speed=”0.3″ animation_delay=”0″ /][/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container][fusion_builder_container background_image=”https://clinicpiroozi.com/wp-content/uploads/2024/06/درخواست-رزرو-وقت-مشاوره.png” background_parallax=”fixed” enable_mobile=”no” parallax_speed=”0.3″ background_repeat=”no-repeat” background_position=”center center” video_aspect_ratio=”16:9″ video_mute=”yes” video_loop=”yes” fade=”no” border_style=”solid” padding_top=”110″ padding_bottom=”100″ hundred_percent=”no” equal_height_columns=”yes” hide_on_mobile=”no” type=”legacy” flex_align_items=”stretch” border_sizes_top=”0px” border_sizes_bottom=”0px” border_sizes_left=”0px” border_sizes_right=”0px”][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”3_5″ layout=”3_5″ last=”false” spacing=”yes” center_content=”no” hide_on_mobile=”no” background_repeat=”no-repeat” background_position=”left top” hover_type=”none” border_position=”all” border_style=”solid” animation_type=”0″ animation_direction=”down” animation_speed=”0.1″ border_sizes_top=”0px” border_sizes_bottom=”0px” border_sizes_left=”0px” border_sizes_right=”0px” first=”true” spacing_right=”2.4%” background_blend_mode=”overlay” min_height=”” link=””][fusion_text]

ثبت قرار ملاقات

[/fusion_text][fusion_text]

شما می‌توانید از طریق این دکمه، جلسه مشاوره تنظیم نمایید…

[/fusion_text][/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”2_5″ layout=”2_5″ last=”true” spacing=”yes” center_content=”yes” hide_on_mobile=”no” background_repeat=”no-repeat” background_position=”left top” hover_type=”none” border_position=”all” border_style=”solid” animation_type=”0″ animation_direction=”down” animation_speed=”0.1″ align_content=”center” border_sizes_top=”0px” border_sizes_bottom=”0px” border_sizes_left=”0px” border_sizes_right=”0px” first=”false” spacing_left=”1.6%” background_blend_mode=”overlay” min_height=”” link=””][fusion_button link=”http://banksys.ir/make-appointment/” target=”_self” alignment=”center” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” color=”default” size=”xlarge” stretch=”default” icon_position=”left” icon_divider=”no” animation_direction=”left” animation_speed=”1.0″]ایجاد قرار ملاقات[/fusion_button][/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]